Blog

Als faalangst verlammend werkt.

Auteur: NCAdmin
faalangst

‘Je moet eens een keer heel hard schreeuwen. Alles eruit gooien door te schreeuwen. Als je alleen in de auto zit, of aan het strand, of in het bos. Gewoon alles eruit.’ Dit zei een vriendin een aantal jaren geleden tegen mij nadat ik bij haar had geklaagd over hoe faalangst me soms verlamde om verder te schrijven aan mijn proefschrift. Faalangst waar ik tijdens mijn studietijd wel eens last van had en die mij als promovenda af en toe nog veel harder trof. Mijn vriendin had mijn verhalen al vaker aangehoord en was een kei in oplossingen bedenken: de ene keer opperde ze hardlopen, dan weer kickboxen en nu kwam ze met schreeuwen. Ik moest van mijn frustraties af.

De angst om te falen gaat veel dieper dan mijn stemgeluid.

Ik probeerde het een keer; hard schreeuwen in de auto. Maar er gebeurde weinig, behalve dat ik hoofd- en keelpijn kreeg. Ik wist het ook wel; de angst om te falen gaat veel dieper dan mijn stemgeluid. Het schreeuwen bevestigde alleen maar de wanhoop die ik voelde. Wilde ik mijn faalangst bij de wortels aanpakken, dan moest ik weten waar de oorsprong lag van de negatieve gedachten en gevoelens die me overmanden. Waar kwam toch die grote angst, die wanhoop om te falen vandaan? Met name als ik moest schrijven? Elke schrijver, waaronder promovendi, heeft het erover; de schrijversblok, voor lange tijd geblokkeerd zijn, niet meer verder komen, je diep ellendig voelen. Ik ging het internet af, las er boeken over; wanhopig op zoek naar de oplossing die iemand van elders me zou aandragen.

Het staat symbool voor het diepe menselijke leed dat geen weg naar buiten weet te vinden.

Tot ik een paper over de aanpak van faalangst tegenkwam, met op de kaft de afbeelding ‘De Schreeuw’ (1893) van Edvard Munch. De Noorse kunstenaar maakte dit portret tijdens een moeilijke tijd in zijn leven waarin hij zich diep ellendig voelde. De Schreeuw kan volgens de kunstenaar gezien worden als een zelfportret van zijn depressieve toestand; angst en wanhoop schreeuwen ons geluidloos vanaf het doek toe. Opgesloten zijn in je angst en wanhoop; als iemand die faalangst kent, begreep ik direct de link van de afbeelding met het thema van de paper. Nog meer dan de inhoud van de tekst, greep me deze afbeelding aan. Ik dacht aan mijn eigen schreeuwen in de auto; met geluid, maar zonder inhoud die ik begreep of voelde. Hoe harder kwam deze schreeuw aan, geluidloos, maar als een mokerslag in mijn hart. Het staat symbool voor het diepe menselijke leed dat geen weg naar buiten weet te vinden, omdat het door het zwarte denken en voelen van de mens geen licht aan het eind van de tunnel weet te vinden.

Het wrange is dat juist DOORGAAN als oplossing gegeven wordt.

Is dit overdreven? Ik zou het willen, maar mensen met faalangst voelen zich werkelijk zo op het moment dat er een prestatie geleverd moet worden. De angst is niet gericht op de taak zelf, maar op het resultaat en de beoordeling ervan. Het hoeft niet bij alle soorten van prestaties aanwezig te zijn, maar bij bepaalde, afhankelijk van de persoon en zijn faalangst. Het verlamt je, er is geen doorgang. Het wrange is dat juist DOORGAAN als oplossing gegeven wordt. Bij een schrijversblok wordt geadviseerd door te gaan met schrijven, jezelf te dwingen om door de negatieve gedachten en emoties heen te schrijven, want dan kun je het achter je laten.

Faalangst vindt zijn oorsprong in hardnekkige negatieve gedachten over jezelf.

Maar als je in ellendigheid blijft steken, je wanhoop en ontzetting geen weg naar buiten vinden, zoals Edvard Munch briljant uitbeeldt, wat dan? Ik zocht destijds hulp via een psycholoog, want ik wist dat ik aan de oorsprong (aanleg en/of omgeving?) van mijn faalangst moest. Frustraties kwijt raken middels een sport of een uitje met vrienden is fijn, maar meestal kortstondig. Werken aan het achterliggende van je angsten is pijnlijk maar heilzamer. Faalangst vindt zijn oorsprong in hardnekkige negatieve gedachten over jezelf. Die negatieve gedachten leiden naar negatieve gevoelens die weer uitwerking hebben op je lichaam. Mentaal en lichamelijk voel je verlamming. En dit moet je te zien doorbreken.

Meer mensen gaan gebukt onder de grote prestatiedruk die wijzelf en onze omgeving ons opleggen. Via yoga, meditatie en mindfulness gaan mensen op zoek naar zowel rust en ontspanning als heldere inzichten over zichzelf. Om zichzelf staande te houden. De verlamming die faalangst met zich meebrengt kan ook doorbroken worden middels anders denken en voelen. Dit kun je bijvoorbeeld leren via mindful denken of meditatie.

Als je voelt en weet dat je meer nodig hebt om je faalangst aan te pakken, kan therapie helpen. Zoals het mij destijds ook heeft geholpen. Om de geluidloze schreeuw te vertalen naar woorden die essentieel waren om mijn eigen gedachtenpatronen en daarmee samenhangende emoties te doorgronden. Af en toe steekt de faalangst bij het schrijven nog op, als een schrijversblokje waar ik overheen struikel. Alleen blijf ik niet meer te lang liggen, opstaan en doorgaan gaat steeds beter.

Door Nora Asrami- Programmamaker bij NEWConnective

Ben je student en herken je jezelf in het bovenstaande verhaal? Bij NEWConnective bieden we kosteloos coaching op het vlak van allerhande onderwerpen, van studiestress en faalangst tot de zin van het leven tot rouw. Op www.newconnective.nl kun je een afspraak maken met een van onze coaches. Zij bieden je een luisterend oor en een goed gesprek. Heb je meer nodig dan een luisterend oor en een goed gesprek? Dan kun je bij de studentpsychologen van je onderwijsinstelling terecht.